महमुद गझनी अने एना कारनामा..Gujarati Article By Naresh K. Dodia

महमुद गझनी अने एना कारनामा..Gujarati Article By Naresh K. Dodia
 तवारीख के पन्नो से, Post No - 34

पाकिस्तान और उत्तर-पश्चिम भारत शामिल थे। उसके युद्धों में फ़ातिमी सुल्तानों (शिया), काबुल शाहिया राजाओं (हिन्दू) और कश्मीर का नाम प्रमुखता से आता है। भारत में इस्लामी शासन लाने और आक्रमण के दौरान लूटपाट मचाने के कारण भारतीय हिन्दू समाज में उसको एक लुटेरे आक्रांता के रूप में जाना जाता है। सोमनाथ के मन्दिर को लूटना (1025) इस कड़ी की एक महत्वपूर्ण घटना थी।

મહમુદ ગઝની અને એના કારનામા..
સુબક્તું ગીની જે મહમુદનો બાપ હતો.જે અસલમાં એક તુર્ક ગુલામ હતો..જેને ખોરાસન ઇરાનના સામાની શાસકો સામે બળવો કરી અફધાનીસ્તાન સ્થિત ગઝનીમાં પોતાની નાનકડી રાજધાની બનાવી હતી.

સુબકતુ ગીનીની ઇરાની બેગમનાં કુખે ઇ.સ.૯૭૧માં ગઝનીનો જ્ન્મ થાય છે..એ પછી  ૯૭૭માં ગઝનીનાં બાપ સુબકતુ ગીનીએ પંજાબનાં રાજા જયપાલને હરાવી અને પંજાબમાં મોટા પાયે લૂંટ ચલાવી હતી.

મહમુદ ૨૩ વર્ષનો થતાં ગઝનીની સતા સંભાળે છે.એ જ વર્ષમા મહમુદ ફરીથી રાજા જયપાલને હરાવે છે અને લૂટ ચલાવે છે. જયપાલથી હાર સહન ના થતાં સળગી મરવાનું પસંદ કરે છે.                  

૨૯ વર્ષની ઉમરે ફરી મહમુદ ગઝની ત્રાટકે ત્યારે હાલ પાકિસ્તાનમાં આવેલા મુલતાનનાં રાજાનો ભીરાપોરનો કિલ્લો જિતે છે ત્યારે એમ કહેવાય છે રાજયની મિલકતની સાથે ત્યાની પ્રજાને પણ લૂંટી હતી.

૩૪ વર્ષની વયે હિંદુ સમૃધ્ધિને ચાખી ગયેલો મહમુદ ફરી ત્રાટકે છે.મરી ગયેલા રાજા જયપાલનાં દીકરા આનંદપાલને હરાવે છે.પેશાવર પાસે ભયંકર ટક્કર થઇ હતી.જેમાં અંતે આનંદપાલનું સૈન્ય ગઝનીનાં સૈન્ય સામે પરાસ્ત થયુ અને આનંદપાલની મિલકત લૂંટીને ગઝની લઇ ગયો.

ઇ.સ.૧૦૦૯માં ગઝની ફરી ત્રાટકે છે,નગરકોટ જીતે છે.અસંખ્ય મંદિરોને નાશ કર્યો.ઇતિહાસનાં કહેવાં મુજબ ૯૦૦ મણ સોનું અને એટલી મોટી સંખ્યામાં ચાંદી અને રત્નોની લુંટ ચલાવે છે.

ઇ.સ.૧૦૧૪માં ગઝની ફરી ત્રાટકે છે.હિંદુ રાજાઓની નબળાઇ જાણી ગયેલો ગઝની થાણેશ્વર લુંટે છે.કનોજ લુંટયુ.જે આજની ત્રીસ લાખ દીરહામ જેટલી કિમતો ખજાનો હતો અને પચાસ હજાર હિંદુઓને ગુલામ બનાવીને ગઝની ઉપાડી જાય છે.

ઇ.સ.૧૦૧૮માં ગઝની ફરી ત્રાટકે છે,મથુરા જીતે છે અને ત્યાથી ૫૦૦ જેટલી સોનાની મૃતિઓ ઉઠાવી જાય છે..

ઇ.સ.૧૦૨૧માં મહમુદ ફરી ત્રાટકે છે અને ગ્વાલિયર કબજે કરે છે.રાજયની સંપંતિ લૂટી અને રાજાના ૫૦૦ જેટલા હાથીઓને ઉઠાવી ગયો.

૧૦૨૪-૨૫માં ગઝની ફરી મુલતાન લૂટે છે,એ લુંટની રકમમાથી હજારો ઉંટ ખરીદીને તેના પર પાણી અને ધાસચારો ભરીને રાજસ્થાનનું રણ પાર કરે છે.અજમેર જીતે છે,પાટણ જીતે છે,મોઢેરા જીતે છે અને પછી ત્યાથી સોમનાથ મંદિર તરફ પ્રયાણ કરે છે.ઐશ્વર્ય અને ધનદોલતથી ફાટાફાટ થતાં સોમનાથ મંદિરમાથી અમુલ્ય એવો ખજાનો લૂટી ગયો અને સાથે બ્રાહમણૉની કત્લેઆમ કરી અને અસંખ્ય લોકોને ગુલામ બનાવીને લઇ ગયો.એને આટલાથી સંતોષ ના થતાં ગઝનીના સમયમાં અલબેરૂનીએ શું લખ્યુ છે એ વાંચો.

અલબેરૂની લખે છે કે," અલબેરૂની સોમનાથ મંદિર વિશે લખે છે-"સોમનાથ તરીકે ઓળખાતું આ લિંગ એક વિશાળ પથ્થરમાંથી બનેલું છે.'સોમ'નો અર્થ ચંદ્ર અને 'નાથ'નો અર્થ માલિક થાય છે.રાજકુમાર મહમુદે આ આકૃતિને તોડી નાંખી છે.માટે અલ્લાહ સુલતાન મહમુદ ગઝની પર દયા વરસાવજો.આ ઇમારતના ઉપરના ભાગને ભાંગીને ભૂક્કો કરી નાખવામાં આવ્યો છે તથા નીચેના ભાગને તથા ત્યા રાખવામાં આવેલા સોના,ઝવેરાત અને ભરતગુંથણ ભરેલા વસ્ત્રોને,પોતાના નિવાસસ્થાન ગઝની શહેરમાં પહોચડાવાનો હુકમ કર્યો હતો...અને સાથે લાવેલા સોમનાથના લિંગના બે ટુકડા કરીને એમાનો એક ટૂકડૉ ઘોડદોડના મેદાનમા અને બીજો ટૂકડાને ગઝની શહેરની મસ્જિદની આગળ પગથીયા સ્વરૂપે જડવામાં આવ્યો હતો..જેથી મસ્જિદમાં આવનારા દરેક મુસલમાન એમના પગમાં ચોટેલી ગંદકી સાફ કરી શકે.                               

ગ્રોવસે પણ સોમનાથ મંદિર વિશે લખે છે-" જો કોઇ આના જેવી ઇમારત બનાવવા માંગતું હોય તો તેણે ઓછામાં ઓછા એક હજાર લાખ દિનાર પણ ઓછા પડશે,માત્ર એટલું જ નહી!ખૂબ જ શ્રેષ્ઠ અને અનૂભવી કારીગરોને કામે લગાડવા છતા,એ બાંધકામને પૂર્ણ થતા ૨૦૦ વર્ષ લાગે..છતા આવા મંદિરને સળગાવી દેવાનો અને જમીનદોસ્ત કરી દેવાનો અપાયો હતો.ગઝનીની એ લૂંટમાં પાંચ વિશાળ સોનાની મૂર્તિનો પણ સમાવેશ થતો હતો.આ લૂંટના માલની કિંમત અંદાજે ત્રીસેક લાખ રૂપિયા થતી હતી.વળી તેમની સાથે ૫૦૦૦થી વધારે હિંદુઓને બંદી બનાવીને તેમની સાથે લઇ જવામાં આવ્યા હતાં.

શેખ ફખરૂદિન અત્તાર લખે છે-"સુલતાન મહંમુદ મૂર્તિઓ વેચનાર કરતાં મૂર્તિઓ તોડનાર બનવાનું પસંદ કર્યું.હિંદુઓએ સોમનાથની મૂર્તિના વજન જેટલું જ સોનું મૂર્તિના બદલામાં આપવા માટે સુલતાનને ચોક્કસ પ્રસ્તાવ મુકયો હશે.ત્યારે એ પ્રસ્તાવને ઠુકરાવતા સુલતાન મહમુંદે ચોક્કસ એવું કહ્યું હશે કે" મને ડર છે કે ક્યામતનાં દિવસે બધા જ મૂર્તિચાહકોને અલ્લાહ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે.એક જણ મૂર્તિ ઘડનાર છે અને બીજો મૂર્તિ તોડનાર...એક અધાર(જે પેગમ્બરના સાહેબના કાકા હતા,જે મૂર્તિઓ ધડીને પોતાનું જીવન ગુજારતા હતાં) અને એક સુલતાન..માટે અધારને દોઝખમાં અને સુલતાનને જન્નતમાં મોકલવામાં આવશે.

ગઝની સાથે બીજી એક વાત જોડાયેલી છે.એ પોતે સમલૈંગિક હતો અને એના તુર્ક ગુલામ મલિક અયાઝ સાથે એનાં સમલૈંગિક સંબધો હતાં.જેની નોંધ ફારસી કવિ હાફીઝ સીરાઝીના શેરમાં મળે છે.જેને ઇકબાલે ઉર્દુમાં ભાષામાં અનુવાદ કર્યો છે.

न हुस्न में रहीं वो शोखियाँ, न इश्क़ में रहीं वो गर्मियाँ;
न वो गज़नवी में तड़प रहीं, न वो ख़म है ज़ुल्फ़-ए-अयाज़ में।
(ख़म - घुंघरालापन)        

ગઝનીનાં રાજ દરબાર કવિઓ અને વિધ્વાનો એક સમુહ હતો.એનાં સમયનાં એક અન્ય કવિ ફીરદૌસીને ગઝની કહે છે કે ઇરાનનાં પ્રાચીન રાજોઓથી લઇને અત્યાર સુધીનો એક ગ્રંથ કે મહાકાવ્ય તૈયાર કરો.વરસોની મહેનત પછી ફીરદૌસીએ મહાકાવ્ય તૈયાર કર્યુ અને ગઝનીનાં દરબારમાં ગયો ત્યારે ગઝનીએ એક એક દોહાનાં એક દીનાર આપવાને બદલે અન્ય મંત્રીઓનું સલાહ મુજબ એક જ દીનાર આપ્યો જેથી ફીરદૌસીએ ગુસ્સે થઇ આ પ્રસ્તાવ સ્વીકાર્યો નહી અને એ દરબાર છોડીને ચાલ્યો ગયો.મહમુદે એને ફરી બોલાવ્યો પણ ડરનો માર્યો ફીરદૌસી આવ્યો નહી.ત્યારે ફીરદૌસીએ સુલતાન મહમુદ માટે એક પંકિત લખી હતી એ ઇરાનમાં બહું પ્રખ્યાત હતી

अय शाह-ए-महमूद, केश्वर कुशा
ज़ि कसी न तरसी बतरसश ख़ुदा
(ऐ शाह महमूद, देशों को जीतने वाले;
अगर किसी से नहीं डरता हो तो खुदा से डर).

મુળ ઇરાની કુળનું લોહી ધરાવતાં અને સાતમી સદી પછી પાછળથી ઇસ્લામ અંગિકાર કરતાં વંશજ ગઝની અંતે ૧૦૨૯-૩૦માં સેલ્જુક તુર્કો સામે પરાજ્ય પામે છે અને ૧૦૩૦માં ગઝની મૃત્યુ પામે છે એ પછી ગઝની પ્રાંતનો કબજો ધોરી કરે છે.        

એક જ માણસ મહમુદ ગઝની પાકિસ્તાની અને અન્ય મધ્ય એશીયાઇ મુસ્લિમ દેશો માટે હીરો છે અને હિંદુસ્તાનના એ એક લુંટારા તરીકે કુખ્યાત છે..

નરેશ કે.ડૉડીયા
महमुद गझनी अने एना कारनामा..Gujarati Article By Naresh K. Dodia




Advertisement